Hurda Kalay (Teneke Değil!) ve Lehim Hurdası: Değeri ve Fiyatları

Hurdacı Dünyasının En Büyük Karışıklığı: Kalay mı, Teneke mi?

Hurda piyasasında "Kalay" kelimesi, muhtemelen en çok yanlış kullanılan terimdir. Günlük hayatta kullandığımız "Teneke Kutu" (Cola/konserve kutusu) nedeniyle, "kalay" kelimesinin değeri de bu kadar düşük zannedilir.

Ancak bu, büyük bir yanılgıdır.

• Teneke Kutu (Tin Can): Aslında üzeri paslanmasın diye incecik kalayla kaplanmış ÇELİK (DEMİR) levhadır. Bu yüzden mıknatıs tutar ve fiyatı çok düşük olan "Teneke Hurdası" sınıfına girer.

• Hurda Kalay (Tin - Sn): Kendi başına bir element olan, Londra Metal Borsası'nda (LME) işlem gören, gümüşi renkte, yumuşak, mıknatıs tutmayan ve değeri bakırdan bile yüksek olabilen endüstriyel bir metaldir.

Eğer elinizdeki parlak metal mıknatıs tutmuyorsa, alüminyumdan daha ağırsa ve gümüşi bir renkteyse, o "teneke" değil, değerli bir hurda kalay olabilir.

Hurda Kalay Nerelerde Bulunur? En Değerli Kaynak: Hurda Lehim

Saf kalay hurdasına rastlamak nadirdir. Kalay, genellikle diğer metallerle karıştırılarak "alaşım" olarak kullanılır. Hurda kalayın piyasada en çok bulunduğu ve en değerli olduğu form ise Hurda Lehim 'dir.

Lehim (Solder), elektronik devrelerde ve tesisatçılıkta metalleri birbirine bağlamak için kullanılan bir alaşımdır.

Elektronik devre kartları (Bkz: [ Elektronik Hurda (E-Atık) Nedir? ]), kalay-kurşun veya kalay-gümüş alaşımları için birincil kaynaktır.

• Kurşunlu Lehim (Sn/Pb): Eski tip elektronik cihazlarda (tüplü TV'ler, 2006 öncesi bilgisayarlar) bulunur. Genellikle %60 Kalay / %40 Kurşun (%60/40) veya benzeri oranlardadır. Fiyatı, içindeki kalay ve kurşun oranına göre belirlenir.

• Nedir?: Elektronik üretim tesislerinden, dökümhanelerden veya tesisatçılardan çıkan imalat artığı, kullanılmamış veya hatalı çubuk/külçe lehimler veya saf kalay külçelerdir.

• Değeri: Bunlar, üzerlerinde genellikle alaşım oranı (örn: Sn60/Pb40) yazan, en temiz ve en saf hurda formudur. Analizi kolay olduğu için en yüksek fiyattan işlem görürler.

Eski tip motor yataklarında veya endüstriyel makinelerde "Babbitt metal" adı verilen, yüksek oranda kalay içeren alaşımlar kullanılırdı. Bunlar da teknik bilgi gerektiren değerli hurda kalay kaynaklarıdır.

Hurda Kalay Fiyatları Nasıl Belirlenir? (Uzmanlık Şart)

Bir hurda kalayın fiyatını belirlemek, bir demir hurdasının fiyatını belirlemekten çok daha karmaşıktır.

• Londra Metal Borsası (LME): Kalay (SN), LME'de ton başına binlerce dolardan işlem gören, en pahalı endüstriyel metallerden biridir. Fiyatı belirleyen ana referans budur.

• Döviz Kuru: LME'deki Dolar ($) fiyatının Dolar/TL kuru ile çarpımı, ham TL maliyetini oluşturur.

• Alaşım Analizi (En Kritik Faktör): Bize getirdiğiniz hurda lehimin içinde ne kadar kalay, ne kadar kurşun ve ne kadar gümüş olduğunu bilmemiz gerekir. Fiyat tam olarak bu orana göre verilir. %60 kalay içeren lehim ile %97 kalay + %3 gümüş içeren lehim arasında devasa bir fiyat farkı vardır.

Uzmanlık Gerektiren Hurdalarınızı "Karışık" Diye Satmayın

Elinizdeki parlak metalin değerini bilmemek, size ciddi paralar kaybettirebilir. O "karışık metal" diye ayırdığınız parçalar veya "işe yaramaz" dediğiniz eski elektronik kartlar, aslında yüksek oranda kalay veya gümüş içeriyor olabilir.